تملیک یا acquisition یا تصاحب اقدامی است که در آن شرکتی تصمیم می‌گیرد کل یا بخش عمده‌ی سهام شرکتی دیگر را خریداری کرده و به این ترتیب مالکیت و کنترل کامل آن شرکت را در اختیار خود بگیرد. تملیک زمانی محقق می‌شود که شرکت بیش از ۵۰% سهام شرکت هدف را بخرد. معمولاً به این صورت معامله انجام می‌شود که شرکت تملیک کننده، سهام شرکت هدف را از طریق مختلف خریداری می‌کند و بدون موافقت سهامداران قبلی می‌تواند در مورد آینده شرکت تصمیم گیری کند. تملیک می‌تواند بصورت خرید نقدی یا خرید سهام شرکت یا ترکیبی از این دو باشد. قراردادهای عظیم تملیک و ادغام معمولاً در صدر اخبار روزنامه‌ها قرار می‌گیرد. مثلاً شرکت شیمیایی Dow در سال ۲۰۱۵ شرکت دوپونت را به ارزش ۱۳۰ میلیارد دلار خرید. در طول سال شرکت‌های کوچک و متوسط یکدیگر را می‌خرند یا با هم ادغام می‌شوند تا شرکت‌های بزرگتری به وجود آید.

چرا تملیک انجام می‌شود؟

شرکت تملیک را به دلایل متفاوتی انجام می‌دهند. بعضاً به دنبال مقیاس اقتصادی هستند یا گاهی به دنبال افزایش سهام بازار یا افزایش هم‌افزایی هستند. در برخی موارد به دنبال کاهش هزینه‌ها تملیک انجام می‌شود. ممکن است به دنبال به‌دست آوردن گوشه‌های بازار باشند. اگر به دنبال ورود به بازار یک کشور دیگر باشید، خرید یک شرکت موجود اغلب بهترین راه یا ساده ترین راه برای ورود است. شرکتی که خریداری می‌کنید، مشتریان و پتانسیل خود را از قبل دارد. همچنین پرسنل (کارمندان و مدیران)، برند و دارایی‌های نامشهود تضمین می‌کند که شرکت خریداری شده شروع خوبی دارد و پایگاه مشتریان خود را دارد.

تملیک معمولاً به عنوان بخشی از استراتژی رشد شرکت انجام می‌شود. زمانیکه خریدن یک شرکت موجود، راحت‌تر و ارزان‌تر از گسترش فعالیت‌های خودمان باشد، شرکت‌های بزرگ معمولاً به این نتیجه می‌رسند که بدون از دست دادن کارایی، گسترش فعالیت‌ها غیر ممکن است.

چه به دلیل گسترش فعالیت‌ها، سازمان بروکراتیک شده باشد، چه اینکه به محدودیت منابع لجستیکی یا فیزیکی برخورده باشد و نهایتاً به حداکثر سودآوری حاشیه‌ای ممکن رسیده باشد.

برای به دست آوردن رشد بیشتر و سود جدید، شرکت‌ها به دنبال خرید شرکت های جوان و پویا هستند تا آنها را خریداری کرده و وارد جریان درآمدی خود کنند.

هنگامیکه در صنعتی تعداد رقبا زیاد باشد، یا اینکه عرضه توسط شرکت‌های موجود زیاد باشد، شرکت‌ها به دنبال تملیک می‌روند تا شاید ظرفیت را کاهش دهند و رقابت را حذف کنند و بر سود ده‌ترین تامین کنندگان تمرکز کنند.

اگر تکنولوژی جدید ظهور کند که بتواند بهره‌وری را افزایش دهد، بصرفه‌ترین راه ممکن این است که رقیبی که این تکنولوژی را در اختیار دارد، خریداری کنیم.

 

 

 

تهیه شده در: کلینیک برنامه ریزی مالی TFE|TIMES